Stawy skroniowo żuchwowe – osteopatia i fizjoterapia

Dolegliwości bólowe stawów skroniowo-żuchwowych często są mylone z problemami stomatologicznymi. Często towarzyszy im ból głowy, ucha czy szyi, stąd jeszcze łatwiej o pomyłkę. Podpowiadamy, jak wstępnie ocenić przyczynę, a po rozpoznaniu skutecznie leczyć.

Wskazania do rehabilitacji stawu skroniowo-żuchwowego

Pacjenci zgłaszający się do specjalisty z problemami narządu żucia skarżą się na różnorodne dolegliwości. Dzieje się tak dlatego, ponieważ dysfunkcje stawów skroniowo–żuchwowych mogą dawać różne objawy. Częste spośród nich to ból szczęki w okolicy uszu podczas jedzenia lub szerokiego otwierania ust, wrażenie przeskakiwania szczęki lub odgłos trzeszczenia, czy też nadmierna lub ograniczona ruchomość w obrębie szczęki. Tym objawom może towarzyszyć ból głowy, ucha czy szyi. 

  • Bóle i sztywność szczęki
  • Przeskakiwanie szczęki
  • Odgłos trzaskania podczas szerszego otwierania lub zamykania ust
  • Zgrzytanie zębami
  • Zaciskanie szczęki
  • Nadmierna lub ograniczona ruchomość w obrębie szczęki
  • Nawracające bóle głowy
  • Ból szyi
  • Ból w okolicy ucha.

Czym jest i jakie funkcje pełni ten staw?

Staw skroniowo-żuchwowy łączy żuchwę z czaszką – wyrostkiem jarzmowym kości skroniowej. Pomiędzy punktami styku znajduje się krążek stawowy – pełni rolę amortyzatora, odpowiada za płynne ruchy w obrębie stawu. SSŻ otoczony jest przez mięśnie i liczne więzadła, które stabilizują staw oraz umożliwiają wykonywanie właściwych ruchów (a także ograniczają niewłaściwe). Staw skroniowo-żuchwowy to staw parzysty, o złożonej budowie, uczestniczący w szeregu funkcji, takich jak: 

  • Jedzenie, picie,
  • Mówienie
  • Mimika.

Ze względu na swoją budowę oraz ruchliwość, SSŻ jest podatny na różne dysfunkcje. Ponadto, staw skroniowo-żuchwowy jest mocno unerwiony i unaczyniony, w związku z czym wszelkie dysfunkcje w jego obrębie mogą skutkować dolegliwościami także sąsiadujących struktur.

Przyczyny dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego

Przyczyny problemów i bólu w stawie skroniowo-żuchwowym mogą być różnorodne:

  • Uraz 
  • Mikrourazy (powstające z czasem, w wyniku codziennych aktywności) 
  • Wady zgryzu
  • Braki w uzębieniu 
  • Bruksizm
  • Nieprawidłową postawa ciała 
  • Nadmierne napięcie mięśni
  • Nawyki takie jak obgryzanie paznokci, nadmierne żucie gumy.

Leczenie dolegliwości stawów skroniowo-żuchwowych 

W leczeniu dysfunkcji SSŻ istotne są różne elementy:

  • Terapia manualna – osteopata stomatologiczny lub fizjoterapeuta stomatologiczny to specjaliści, którzy zdiagnozują problem i przeprowadzą rehabilitację SSŻ (fizjoterapeuta może także dobrać ćwiczenia korekcyjne) 
  • Wyeliminowanie szkodliwych nawyków
  • Redukcja stresu 
  • Ewentualne uzupełnienie braków w uzębieniu 
  • Czasem niezbędne jest leczenie ortodontyczne
  • Czasem zalecane są przez stomatologa tzw. płytki relaksacyjne.

Rehabilitacja stomatologiczna w terapii SSŻ

Podczas badania osteopatycznego w kontekście dolegliwości stawu skroniowo-żuchwowego, terapeuta spojrzy na pacjenta całościowo. Zapyta o przebyte urazy, o nawyki. Oceni postawę ciała – w tym głowy, szyi i kręgosłupa, a także pozycję SSŻ w relacji do struktur czaszki. Sprawdzi napięcie mięśniowe, ruchomość tkanek i stawów, ewentualne asymetrie. 

Osteopatia stomatologiczna i fizjoterapia stomatologiczna oferują techniki niwelujące nadmierne napięcia mięśniowo-powięziowe, poprawiające odżywienie i ruchomość w stawie. Terapeuta wykona terapię eliminująca napięcia w obrębie szyi, głowy i twarzy. Pracuje ze strukturami w obrębie jamy ustnej pacjenta. Poprawi funkcjonowanie szyjnego odcinka kręgosłupa – często powiązanego z bólem okolicy żuchwy. 

Stawy skroniowo żuchwowe – polecamy artykuł, w którym Radosław Dukaczewski D.O., osteopata i założyciel Centrum Osteopatii Osteoklinika (Warszawa) przedstawia problematykę dolegliwości i leczenia SSŻ.

Rehabilitacja stawów skroniowo-żuchwowych w Centrum Osteopatii Osteoklinika w Warszawie:

Radosław Dukaczewski D.O. osteopatia

dr Anna Daniluk fizjoterapia